Khám phá thế giới rắn qua góc nhìn của một nhà nghiên cứu sinh thái học đang trở thành trải nghiệm đặc sắc tại Lệ Mật – làng nghề nuôi rắn nổi tiếng của Hà Nội. Trong một ngày hóa thân vào người làm khoa học, du khách không chỉ tìm hiểu về hành vi, sinh thái và giá trị bảo tồn của loài rắn, mà còn cảm nhận chiều sâu văn hóa của làng nghề trăm năm tuổi đang đổi mới để phát triển bền vững.
Đối với nhiều du khách, rắn là loài vật bí ẩn, đôi khi tạo cảm giác e ngại. Nhưng với những người làm công tác bảo tồn và nghiên cứu sinh thái, rắn lại là mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái và là nguồn tri thức quý giá về tự nhiên. Tại Lệ Mật, làng nghề nuôi rắn nổi tiếng của Hà Nội cung cấp tour trải nghiệm “Một ngày làm nhà nghiên cứu sinh thái học về rắn” đang trở thành sản phẩm du lịch – giáo dục độc đáo, giúp người tham quan hiểu hơn về loài vật đặc biệt này và hành trình bảo tồn nghề nuôi rắn của người dân địa phương.
Khởi đầu hành trình: Làm quen với thế giới của rắn
Buổi sáng tại Trung tâm bảo tồn nghề nuôi rắn và chế biến các sản phẩm OCOP, dược liệu từ rắn ở Lệ Mật bắt đầu giới thiệu kiến thức nền tảng về sinh thái rắn. Du khách được nghe các nghệ nhân chia sẻ về vai trò của rắn trong tự nhiên, sự đa dạng loài, các đặc tính sinh học cũng như tầm quan trọng của việc bảo tồn chúng trước những tác động của môi trường và hoạt động khai thác tự phát.
Không chỉ lý thuyết, đến với làng nghề, du khách còn tận mắt chứng kiến các loài rắn được nuôi dưỡng trong môi trường bán tự nhiên với các chuồng nuôi và vườn rắn. Đây là bước mở đầu giúp mọi người hình dung rõ ràng hơn về thế giới của loài bò sát này trước khi bước vào các hoạt động trải nghiệm thực tế.
Điểm nhấn quan trọng của hành trình là chuyến tham quan khu bảo tồn rắn – nơi HTX Lệ Mật đang gìn giữ, chăm sóc và nuôi dưỡng nhiều loài rắn có giá trị kinh tế và nghiên cứu. Tại đây, du khách được hướng dẫn cách nhận diện rắn độc và không độc, tìm hiểu tập tính sống, chế độ ăn, vòng đời vàsự phát triển của từng loài.
Sau khi tiếp xúc, chắc chắn du khách sẽ có cái nhìn khác về loài bò sát này khi chúng cũng rất gần gũi và thân thiện với con người qua những hoạt động trải nghiệm như chơi đùa cùng rắn…
Đội ngũ kỹ thuật viên của HTX sẽ giới thiệu từng khu nuôi, từ khu rắn hổ mang, rắn ráo, rắn lục… đến khu chăm sóc rắn non, rắn trưởng thành. Mỗi loài đều có phương pháp chăm sóc riêng, đòi hỏi kiến thức và sự cẩn trọng đặc biệt. Những chia sẻ ấy giúp du khách hiểu rằng nghề nuôi rắn không chỉ là truyền thống lâu đời mà còn là lĩnh vực đòi hỏi kiến thức khoa học, kỹ năng chuyên môn và đam mê sâu sắc.
Đến với Trung tâm bảo tồn nghề nuôi rắn và chế biến các sản phẩm OCOP, dược liệu từ rắn ở Lệ Mật, du khách còn được nghe các nghệ nhân ở đây kể về hành trình bảo tồn nghề nuôi rắn hàng trăm năm của người dân. Từ những tri thức dân gian đến ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại, làng nghề đã không ngừng đổi mới để nghề truyền thống phát triển bền vững.
Trung tâm bảo tồn nghề nuôi rắn và chế biến các sản phẩm OCOP, dược liệu từ rắn ở Lệ Mật đang được phát triển thành mô hình “bảo tàng sống”, nơi kết nối kiến thức sinh thái, văn hóa và du lịch. Các hoạt động giáo dục cộng đồng – đặc biệt là với học sinh, sinh viên giúp lan tỏa tinh thần bảo vệ môi trường, hiểu đúng về loài rắn và hạn chế các hành vi khai thác bừa bãi trong thiên nhiên.
Kết thúc hành trình – trải nghiệm ẩm thực và sản phẩm OCOP
Một ngày làm nhà nghiên cứu về rắn kết thúc bằng buổi tọa đàm nhỏ, nơi du khách chia sẻ cảm nhận và những bài học nhận được. Sau đó, mọi người có thể thưởng thức các món ăn đặc trưng của làng nghề được chế biến từ rắn như: rắn xào lăn, chả rắn, thịt rắn cuốn lá lốt… chế biến theo quy trình an toàn và đạt tiêu chuẩn vệ sinh. Hay chiết suất nọc rắn, kháng huyết thanh rắn, đến rượu rắn là những loại dược liệu quý hiếm dùng trong y học…
Du khách cũng có thể ghé khu trưng bày sản phẩm OCOP của HTX, nơi giới thiệu nhiều sản phẩm từ rắn có giá trị kinh tế, đóng góp quan trọng vào sinh kế của người dân địa phương như thắt lưng da, giày da, túi xách…
“Một ngày làm nhà nghiên cứu sinh thái học về rắn” không chỉ mang đến trải nghiệm thú vị, mới lạ mà còn góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo tồn thiên nhiên và giá trị làng nghề truyền thống. Đây là hướng đi mà HTX Làng nghề Lệ Mật đang kiên trì theo đuổi nhằm gắn kết du lịch, văn hóa, sinh thái một cách bền vững.
Hành trình “Một ngày làm nhà nghiên cứu sinh thái học về rắn” tại Lệ Mật không chỉ mở ra cánh cửa bước vào thế giới tự nhiên đầy bí ẩn, mà còn giúp du khách thấu hiểu những nỗ lực bền bỉ của người dân trong việc gìn giữ nghề truyền thống. Qua từng hoạt động trải nghiệm, mỗi người đều có thể cảm nhận rõ giá trị của bảo tồn, của tri thức bản địa và trách nhiệm với loài bò sát này.
Với định hướng phát triển du lịch gắn với giáo dục sinh thái, HTX Làng nghề Lệ Mật kỳ vọng sẽ tiếp tục trở thành điểm đến hấp dẫn, nơi tri thức, văn hóa, trải nghiệm giao hòa để tạo nên những hành trình ý nghĩa cho du khách trong và ngoài nước.
